Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Lịch sử chùa Thiếu Lâm qua các triều đại
Chùa Thiếu Lâm ở đâu và có từ bao giờ: Hiếu Văn Đế nhà Bắc Ngụy dựng chùa cho sư Bạt Đà (năm 495), tên "Thiếu Lâm" nghĩa là gì, chùa thời Tùy – Đường được ban ruộng, thời Nguyên – Minh với các đời trụ trì và tăng binh, thời Thanh suy rồi được tu bổ, trận hoả hoạn năm 1928 thiêu nhiều điện và kinh sách, quá trình dựng lại trong thế kỷ XX, Thiếu Lâm hôm nay vừa là chùa vừa là điểm du lịch — dòng thời gian tóm gọn cho người mới.
10 bài viếtTung Sơn, kiến trúc và di sản Thiếu Lâm
Tung Sơn – Trung Nhạc trong Ngũ Nhạc, Thái Thất và Thiếu Thất; đi một vòng chùa: sơn môn, Thiên Vương điện, Đại Hùng bảo điện, Tàng Kinh các, Lập Tuyết đình, Thiên Phật điện và những vết lõm trên nền gạch, bích hoạ; Tháp Lâm – rừng tháp mộ các đời sư (đọc một ngọn tháp: hình dáng, tầng, niên đại); Sơ Tổ am, Đạt Ma động; bia đá và giá trị tư liệu; quần thể "Thiên địa chi trung" được UNESCO công nhận năm 2010; đi tham quan Tung Sơn: đi từ đâu, mùa nào, mặc gì, ứng xử khi vào chùa.
10 bài viếtThiền tông: từ Bồ-đề-đạt-ma đến Lục Tổ Huệ Năng
Bồ-đề-đạt-ma là ai theo sử liệu và theo truyền thuyết (gặp Lương Vũ Đế, chín năm diện bích, chiếc giày một chiếc); Nhị Tổ Huệ Khả và chuyện đứng tuyết; Tam Tổ Tăng Xán, Tứ Tổ Đạo Tín, Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn ở Hoàng Mai; hai bài kệ Thần Tú – Huệ Năng và chuyện truyền y bát; Nam đốn – Bắc tiệm nghĩa là gì; Lục Tổ Đàn Kinh là sách gì; "giáo ngoại biệt truyền, bất lập văn tự" hiểu sao cho đúng; vì sao Thiếu Lâm được gọi là "tổ đình Thiền tông".
10 bài viếtNăm nhà bảy tông và Thiền tông khắp Đông Á
Sau Lục Tổ: hai dòng Nam Nhạc – Thanh Nguyên, Mã Tổ và Bách Trượng (thanh quy, "một ngày không làm một ngày không ăn"), năm nhà Lâm Tế – Tào Động – Vân Môn – Quy Ngưỡng – Pháp Nhãn và hai phái Hoàng Long – Dương Kỳ; công án là gì, khán thoại thiền và mặc chiếu thiền; tiếng hét, gậy đánh trong ngữ lục hiểu thế nào; Tào Động trở lại Thiếu Lâm thời Nguyên; Thiền sang Nhật (Zen), Triều Tiên (Seon) và Việt Nam (một đoạn nối, xem thêm Đạo Pháp); vì sao người phương Tây nói "Zen" mà không nói "Chan".
10 bài viếtKinh sách, ngữ lục và văn học Thiền
Kinh Lăng Già và Kinh Kim Cang trong lịch sử Thiền tông (vai trò, không giảng lại kinh); Lục Tổ Đàn Kinh và các bản; Tín Tâm Minh, Chứng Đạo Ca; Truyền đăng lục và lối chép "đăng sử"; ngữ lục Lâm Tế; các tập công án Bích Nham lục, Vô Môn quan; Thập mục ngưu đồ – mười bức tranh chăn trâu; thơ thiền Trung Hoa (Hàn Sơn, Vương Duy) và chữ "thiền vị" trong thơ; sách nhập môn Thiền tông bằng tiếng Việt nên đọc theo thứ tự nào.
10 bài viếtTăng binh và võ Thiếu Lâm trong chính sử
Tăng binh Thiếu Lâm giúp Lý Thế Dân đánh Vương Thế Sung đầu đời Đường và tấm bia ghi việc ấy; tăng binh đời Minh đi đánh giặc Oa; Trình Tông Du và sách về côn pháp Thiếu Lâm; côn Thiếu Lâm vì sao nổi tiếng trước quyền; các hệ quyền mang tên Thiếu Lâm (La Hán quyền, Đại – Tiểu Hồng quyền, Pháo quyền, Thông tý…) ở góc tên gọi – lịch sử; "72 tuyệt kỹ" là gì và văn bản nào chép; "thiền võ hợp nhất" – võ trong đời sống nhà chùa; thập bát La Hán và hình tượng võ tăng.
10 bài viếtNam Thiếu Lâm và các môn phái gốc Thiếu Lâm
Nam Thiếu Lâm có thật không: các nơi ở Phúc Kiến cùng nhận là Nam Thiếu Lâm và vì sao giới nghiên cứu còn tranh luận; truyền thuyết chùa bị đốt, Ngũ tổ, Chí Thiện thiền sư, Hồng Hy Quan, Phương Thế Ngọc trong truyện kể và tiểu thuyết; Thiên Địa Hội gá vào chuyện Thiếu Lâm; Nam quyền Quảng Đông: Hồng gia, Thái Lý Phật, Lưu gia, Lý gia, Mạc gia (Ngũ đại gia) và Bạch Mi ở góc gốc tích – đặc trưng – bài quyền tiêu biểu; Bắc Thiếu Lâm; vì sao rất nhiều môn phái tự nhận gốc Thiếu Lâm.
10 bài viếtVõ gốc Thiếu Lâm ở Việt Nam
Võ Hoa theo chân người Hoa vào Hội An, Chợ Lớn, Bạc Liêu; võ quán trong hội quán, bang hội và múa lân – sư – rồng; các dòng mang tên Thiếu Lâm ở Việt Nam (Bắc phái, Nam phái, Hồng gia, Thái Lý Phật, Bạch Mi… chỉ khi chắc) và lớp người Việt theo học; chỗ giao thoa với võ cổ truyền Việt (thuật ngữ, binh khí, nếp giỗ tổ) mà không quy chụp ai gốc ai; võ Thiếu Lâm trong phong trào võ cổ truyền và trường học; người tập muốn tra gốc tích môn mình thì đọc tư liệu thế nào, hỏi ai.
10 bài viếtDịch Cân Kinh và khí công gắn tên Thiếu Lâm
Dịch Cân Kinh, Tẩy Tủy Kinh: văn bản xuất hiện khi nào, lời tựa gắn tên Lý Tịnh – Ngưu Cao và vì sao giới nghiên cứu cho là giả thác; Bát đoạn cẩm, La Hán thập bát thủ, Thiếu Lâm nội công ở góc tên gọi – lịch sử; khí công trong đời sống nhà chùa; nghiên cứu hiện đại nói gì về các bài vận động chậm (lợi ích vận động, chưa có bằng chứng "nội lực"); dấu hiệu lớp "khí công Thiếu Lâm" quá lời (truyền công, chữa bách bệnh, bỏ thuốc); người cao tuổi muốn tập thì hỏi bác sĩ những gì.
10 bài viếtThiếu Lâm trên màn ảnh và trong truyện chưởng
Phim "Thiếu Lâm Tự" (1982) và cơn sốt du lịch – học võ sau đó; "Thiếu Lâm tam thập lục phòng" (1978) và dòng phim Thiệu Thị; phim truyền hình về Phương Thế Ngọc, Hồng Hy Quan từng chiếu ở Việt Nam; phái Thiếu Lâm trong Kim Dung (Tàng Kinh các, Dịch Cân Kinh trong truyện, hình tượng phương trượng – La Hán trận) đối chiếu với chùa thật; võ tăng biểu diễn đi khắp thế giới; người Việt hình dung Thiếu Lâm qua lồng tiếng, truyện tranh; tách hư cấu khỏi sự thật.
10 bài viết